„Milena” – szpieg z Pałacu Brühla

autor zdjęcia: NAC

źródło: Rzeczpospolita

Pałac Brühla – siedziba gubernatora dystryktu warszawskiego Ludwiga Fischera. Na pierwszym planie: brama wejściowa na dziedziniec

autor zdjęcia: domena publiczna (4)

źródło: Rzeczpospolita

Aleje Ujazdowskie w Warszawie, widok z ul. Piusa XI (Pięknej) w kierunku placu Na Rozdrożu. Miejsce wykonania wyroku na Franzu Kutscherze 1 lutego 1944 r. 

źródło: Rzeczpospolita

Teodora Żukowska (1914–1993), „Milena” – na fotografii z czasów okupacji 

źródło: Rzeczpospolita

Teodora Żukowska wśród  żołnierzy 2. Korpusu gen. Władysława Andersa we Włoszech. Na prawo od niej stoi Bolesław Kozubowski „ Mocarz”, dowódca kontrwywiadu Okręgu Warszawskiego AK, przełożony „Mileny” podczas okupacji

źródło: Rzeczpospolita

Informacja Kierownictwa Walki Podziemnej o wykonaniu wyroku na Franzu Kutscherze zamieszczona na pierwszej stronie „Biuletynu Informacyjnego” z 24 lutego 1944 r.

„Milena”, czyli Teodora Żukowska, była jedną z najcenniejszych agentek Armii Krajowej w okupowanej Warszawie. To dzięki jej precyzyjnym danym 1 lutego 1944 r. AK przeprowadziła skuteczny zamach na Franza Kutscherę.Już za dwa tygodnie...

null

O 9.10 Aleje Ujazdowskie w okupowanej Warszawie wyglądały jak zwykle – niewielki ruch samochodów, pojedyncze patrole, ludzie niespiesznie idący chodnikiem. Był zimny poranek 1 lutego 1944 r. Pozorny spokój miał się jednak skończyć lada moment. Bronisław Pietraszewicz „Lot” uniósł rękę i zdjął kapelusz. Ten niepozorny gest stał się sygnałem do uderzenia w jedną z najpilniej strzeżonych osób w mieście. Celem zespołu z 1. plutonu kompanii „Pegaz” (Przeciw-Gestapo) AK był kat Warszawy – SS-Brigadeführer Franz Kutschera, dowódca SS i policji na dystrykt warszawski Generalnego Gubernatorstwa.

Sekundy wcześniej zespół był już gotowy. Marii Stypułkowskiej-Chojeckiej „Kamie” wystarczyło jedno spojrzenie, by rozpoznać Opla Admirala. Zawiesiła pelerynę na prawej ręce i przeszła przez ulicę – to znaczyło, że auto nadjeżdża. Elżbieta Dziębowska „Dewajtis” natychmiast wykonała drugi sygnał: uniosła białą torebkę, po czym także zmieniła stronę ulicy. Ruchy łączniczek były tak oszczędne, że dla przypadkowego świadka wyglądały jak niewinne ruchy przypadkowych przechodniów. Ale dla zespołu zamachowców były czymś zupełnie innym – potwierdzeniem, że cel nadjeżdża zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami.

Po sygnale „Lota” reakcja była natychmiastowa. „Miś” ruszył samochodem z ulicy Piusa XI (obecnie ul. Piękna) tak, by...